Birleşen Milletler Guramasynyň statistikasyna görä, 2021-nji ýylda dünýäde 65 ýaşdan ýokary ýaşdaky ilatyň sany 760 milliona ýeter we bu san 2050-nji ýyla çenli 1,6 milliarda ýeter. Gartaşan adamlara ideg etmegiň sosial ýükü agyr we gartaşan adamlara ideg edýän işgärlere uly isleg bar.
Degişli maglumatlar Hytaýda takmynan 44 million maýyp we ýarym maýyp gartaşan adamyň bardygyny görkezýär. Maýyp gartaşan adamlar bilen idegçileriň arasynda 3:1 paýlanyşynyň halkara standartyna görä, azyndan 14 million idegçi gerek. Şeýle-de bolsa, häzirki wagtda dürli gartaşan adamlara ideg etmek hyzmatlary edaralarynda hyzmat ediji işgärleriň umumy sany 0,5 milliondan az, sertifikatlaşdyrylan işgärleriň sany bolsa 20,000-den az. Diňe maýyp we ýarym maýyp gartaşan ilat üçin şepagat işgärleriniň sanynda uly boşluk bar. Şeýle-de bolsa, öň hatardaky gartaşan adamlara ideg etmek edaralarynda işgärleriň ýaşy, adatça, has ýokarydyr. 45 ýaşdan 65 ýaşa çenli işgärler gartaşan adamlara ideg etmek hyzmaty toparynyň esasy bölegi bolup durýar. Umumy bilim derejesiniň pesligi we hünär derejesiniň pesligi ýaly meseleler bar. Şol bir wagtyň özünde, zähmetiň ýokary intensiwligi, pes aýlyk haklary we dar wezipäni ýokarlandyrmak ýaly meseleler sebäpli gartaşan adamlara ideg etmek pudagy ýaşlar üçin özüne çekiji däl we "şepagat uýalarynyň ýetmezçiligi" meselesi barha aýdyňlaşýar.
Aslynda, ýokary okuw jaýyny gutaran we şepagat uýalarynyň köp hünärmenleri karýera saýlanda gartaşan adamlara ideg etmek bilen baglanyşykly karýeralary asla göz öňünde tutmaýarlar ýa-da "wagtlaýyn wezipe" ýa-da "geçiş döwri" düşünjesi bilen işleýärler. Başga amatly wezipeler açylanda, olar "iş ýerlerini çalyşýarlar", bu bolsa şepagat uýalarynyň we beýleki hyzmat işgärleriniň ýokary hereketliligine we örän durnuksyz hünärmen toparlarynyň döremegine getirýär. Ýaşlaryň işlemek islemeýänligi we şepagat uýalary öýlerinde uly "boş ýerleriň" bardygy ýaly utançly ýagdaý bilen ýüzbe-ýüz bolan hökümet edaralary diňe bir mahabat we bilim işlerini güýçlendirmek bilen çäklenmän, eýsem ýaşlaryň däp bolan karýera saýlama düşünjelerini üýtgetmek üçin olary höweslendirmek we olara ýol görkezmek üçin birnäçe syýasaty girizmelidirler; şol bir wagtyň özünde, olar gartaşan adamlara ideg etmek boýunça hünärmenleriň sosial ýagdaýyny gowulandyrmak we aýlyk haklarynyň we ýeňillikleriň derejesini kem-kemden ýokarlandyrmak arkaly ýaşlary we ýokary hilli zehinleri gartaşan adamlara ideg etmek we degişli pudaklaryň hataryna goşulmaga çekip bilerismi?
Beýleki tarapdan, gartaşan adamlara ideg etmek boýunça hyzmat edýänler üçin hünär okuw ulgamy milli derejede mümkin boldugyça çalt döredilmeli, gartaşan adamlara ideg etmek hyzmatlary üçin hünärli zehinler toparyny gurmak üçin orta we uzak möhletli meýilnamalary işläp düzmek çaltlaşdyrylmaly, şeýle hem kollejlere, uniwersitetlere we orta hünär mekdeplerine gartaşan adamlara ideg etmek hyzmatlary we dolandyryşy bilen baglanyşykly hünärleri we okuwlary goşmakda goldaw berilmeli. Hünärmen gartaşan adamlara ideg etmekde we degişli pudaklarda ýokary hilli zehinleri güýçli ösdürip ýetişdirmeli. Mundan başga-da, gartaşan adamlara ideg etmek ulgamynda innowasiýa we telekeçilik üçin gowy sosial gurşawy döretmeli, gartaşan adamlara ideg etmek üçin enjamlaryň we desgalaryň döwrebaplaşdyrylmagyny artdyrmaly we doly el bilen ideg etmeklige daýanmagyň däp bolan usulyny üýtgetmeli.
Umuman alanyňda, gartaşan adamlara ideg etmek pudagy döwrüň talaplaryna laýyk hereket etmeli, döwrebap tehnologiýalardan, enjamlardan we desgalardan doly peýdalanmaly, şeýle hem gartaşan adamlara ideg etmek işini ýokary tehniki mazmunly we ýokary girdejili mynasyp işe öwürmeli. Gartaşan adamlara ideg etmek işi indi "hapa iş" bilen sinonim bolman, onuň girdejisi we peýdasy beýleki kärlerden has gowy bolanda, barha köp ýaşlar gartaşan adamlara ideg etmek işine çekiler we "şepagat uýalarynyň ýetmezçiligi" meselesi tebigy ýagdaýda ýüze çykyp, ýitip gider.
Emeli intellekt tehnologiýasynyň ösmegi we kämilleşmegi bilen, uly bazar mümkinçilikleri gartaşan adamlaryň saglygyny goramak ulgamynda şepagat robotlarynyň güýçli ösüşine sebäp boldy. Maýyp gartaşan adamlaryň gyssagly ideg zerurlyklaryny akylly enjamlar arkaly netijeli çözmek üçin tehnologiýany ulanyp, işçi güýjüni boşatmak we şepagat agyr ýüküni ýeňilleşdirmek. Çözgüt.
Ýylyň dowamynda düşekde ýatan maýyp gartaşan adamlar üçin içege geçirmek hemişe bir zat bolupdyruly mesele. El bilen işlemek köplenç hajathanany açmak, içege boşaltmak, agdarmak, tertiplemek we arassalamak ýaly ädimleri talap edýär, bu bolsa ýarym sagatdan gowrak wagt alýar. Mundan başga-da, aňy we fiziki taýdan maýyp bolan käbir gartaşan adamlaryň şahsy durmuşyna hormat goýulmaýar. Tehnologiýa ylmy-barlag we işläp düzmek dizaýny hökmünde akylly şepagat roboty awtomatiki usulda siýdigi we içege boşalmagyny duýup bilýär - negatiw basyşly sorulma - ýyly suwy arassalamak - ýyly howany guratmak. Bütin proses hapa bilen degmeýär, bu bolsa idegi arassa we ýeňil edýär, şepagat netijeliligini ep-esli ýokarlandyrýar we gartaşan adamlaryň mertebesini saklaýar.
Uzak wagtlap düşekde ýatan gartaşan adamlar oturan ýagdaýyndan dik duran ýagdaýyna geçmek üçin akylly ýöreýiş robotlaryny hem ulanyp bilerler. Olar islendik wagt turup, başgalaryň kömegi bolmazdan maşk edip bilerler, bu bolsa öz-özüniň öňüni almaga we uzak wagtlap düşekde ýatanlygyň sebäp bolýan myşsa atrofiýasyny, düşek ýaralaryny we düşek ýaralaryny azaltmak ýa-da gaça durmak üçin mümkin. Fiziki funksiýalaryň peselmegi we beýleki deri infeksiýalarynyň ýüze çykmagynyň ähtimallygy, ýaşaýyş hiliniň gowulanmagy,
Mundan başga-da, ýatgyda ýatan gartaşan adamlaryň ýuwunmak meselelerini çözmek üçin göçme ýuwunma enjamlary, gartaşan adamlaryň ýatgyda ýatmaklaryna we durmaklaryna kömek edýän köpugurly liftler we uzak wagtlap ýatgyda ýatmak sebäpli düşek ýaralarynyň we deri ýaralarynyň öňüni almak üçin akylly signalizasiýa bezleri ýaly birnäçe akylly şepagat kömekçi önümleri hem bar. Ýatgyda ýatan gartaşan adamlar, gartaşan adamlara ideg etmegiň basyşyny ýeňilleşdiriň!
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 29-njy ýanwary
